راهکارهای ایران برای شکستن محاصره آمریکا

میرقاسم مؤمنی، کارشناس مسائل بین الملل در گفت وگو با ایکنا درباره تهدیدهای مرحله ای آمریکا علیه ایران در قالب محاصره دریایی، محدودیت های هوایی و اقدامات تهاجمی ایران در این راستا، اظهار کرد: سیاست آمریکایی ها بر مبنای جنگ استوار بود، اما به دلیل شکستی که در جنگ 12 روزه و جنگ رمضان متحمل شدند و خسارت هایی که دیدند، شگرد و تکنیک جنگی خود را تغییر داده و به جای مواجهه نظامی، به سمت مواجهه تحریمی حرکت کردند.

وی افزود: آمریکایی ها از گذشته نیز تحریم هایی را علیه کشور ما اعمال کرده بودند، اما اکنون تلاش کرده اند بخشی از این تحریم ها را به شکل عملیاتی اجرا کنند. در مرحله نخست، موضوع تحریم و محدودیت دریایی را دنبال کردند تا مراودات دریایی ایران را محدود یا ممنوع کنند و در مرحله دوم نیز بحث محدودیت های هوایی را دنبال کردند تا حمل ونقل و جابه جایی مسافر از طریق هواپیما با محدودیت مواجه شود.

مؤمنی ادامه داد: اگر این روند به همین شکل پیش برود، ممکن است آمریکایی ها در مرحله بعد همین اقدام را در حوزه زمینی دنبال کنند؛ یعنی راه های ترانزیتی ایران را از طریق کشورهای همسایه که با آمریکا روابط دارند، ببندند یا محدود کنند. ترکیه، جمهوری آذربایجان، عراق و پاکستان از جمله کشورهایی هستند که می توانند در چنین سناریویی مورد توجه آمریکایی ها قرار گیرند و این مسئله می تواند سناریوی بعدی آمریکا باشد.

این کارشناس مسائل بین الملل تصریح کرد: در شرایطی که اکنون در آن قرار گرفته ایم و برخی کشورهای همسایه که باید در کنار ایران می بودند، متأسفانه چنین رویکردی نداشتند و در راستای سیاست آمریکا حرکت کردند، لازم است برای دور زدن تحریم ها و برون رفت از این وضعیت که البته موقتی است و نمی تواند دائمی باشد، ظرفیت های داخلی کشور را فعال کنیم.

ضرورت توجه به بخش خصوصی واقعی

وی با تأکید بر توجه به بخش خصوصی واقعی گفت: بخش خصوصی واقعی در کشور طی دهه های گذشته مغفول واقع شده و دولت از این بخش حمایت نکرده است. در مقابل، یک سری شرکت های خصولتی، رانتی و دولتی که اغلب زیان ده بوده اند، با گرفتن امتیازات، موقعیت ها و مجوزهای خاص به فعالیت خود ادامه داده اند و این وضعیت موجب شده کشور از نظر اقتصادی به شرایط کنونی برسد.

مؤمنی اظهار کرد: باید با این وضعیت برخورد شود و از بخش خصوصی واقعی حمایت کنیم. حمایت های قانونی لازم باید انجام شود، قوانین باید به درستی تفسیر و اجرا شوند، رانت ها باید برداشته شود و با منشأهای فساد برخورد شود. در این صورت می توانیم تحریم ها را دور بزنیم.

وی با اشاره به تجربه همکاری خود با بخش خصوصی ادامه داد: توان بخش خصوصی ما بیش از چیزی است که تصور می کنیم. در حوزه تجارت نیز ایرانیانی که در خارج از کشور سرمایه و امکانات دارند، می توانند با شرکت ها و تجار داخلی همکاری کنند و دست به دست هم دهند تا تحریم ها را دور بزنند.

این کارشناس مسائل بین الملل بیان کرد: در جنگ های جهانی و جنگ های بزرگ نیز شاهد بوده ایم که حتی در اوج جنگ ها تجارت ادامه داشته است. تجارت مانند هوا و آب است و در یک جا متوقف نمی شود؛ تجارت باید حرکت کند.

انتقاد از برخی افراد فرصت طلب و عافیت طلب

مؤمنی با انتقاد از برخی افراد فرصت طلب و عافیت طلب گفت: متأسفانه یک سری افراد فرصت طلب و عافیت طلب نمی خواهند این وضعیت تغییر پیدا کند و تلاش می کنند شرایط به همین شکل ثابت باقی بماند. این افراد نمی خواهند امتیازاتی که در اختیار دارند از دست بدهند و حتی حاضرند این امتیازات به قیمت آسیب دیدن منافع کشور حفظ شود.

وی تأکید کرد: اکنون وقت مماشات نیست. قوه قضاییه باید وارد میدان شود و با اقتدار مسئولیت خود را در قبال این وضعیت ایفا کند. این قوه باید بدون ملاحظات با هر فردی که خلاف می کند یا علیه منافع مردم و کشور اقدام می کند، برخورد کند.

مبنای تحریم آمریکا؛ وادار کردن ایران به پذیرش خواسته های خود

کارشناس مسائل بین الملل درباره اقدامات آمریکا و متحدانش علیه ایران و اینکه آیا می توان این اقدامات را نوعی محاصره چندلایه برای اعمال فشار حداکثری دانست، اظهار کرد: مبنای تحریم این است که آمریکا می خواهد با تحریم، توسعه تحریم ها و افزایش موانع تحریمی، جمهوری اسلامی ایران را وادار به پذیرش خواسته های خود کند.

وی افزود: بنابراین ایران باید در این راستا اقدامات متناسبی انجام دهد. تنها چیزی که اکنون می توانیم انجام دهیم، همان طور که رهبر انقلاب نیز فرمودند، این است که اتحاد ملی، انسجام ملی و وحدت ملی خود را حفظ کنیم و در کنار یکدیگر باشیم.

مؤمنی ادامه داد: باید از اختلافات سلیقه ای و سیاسی عبور کنیم و اتحاد داشته باشیم. از سوی دیگر، باید با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، تحریم ها را دور بزنیم و نیازهای کشور را تأمین کنیم.

وقت ایجاد اتحاد بین مسئولان و مردم است

این کارشناس مسائل بین الملل با تأکید بر ضرورت اعتماد میان مردم و مسئولان گفت: باید به مسئولان اعتماد داشته باشیم و در شرایط فعلی از طرح سخنانی که موجب ایجاد اختلاف و تشدید شکاف ها می شود، پرهیز کنیم. همان طور که رهبر انقلاب نیز به این مسئله اشاره کرده اند، اکنون زمان طرح حرف هایی نیست که موجب نفاق، تشدید اختلافات یا ایجاد فاصله میان مردم و مسئولان شود.

وی تصریح کرد: اکنون زمان ایجاد اتحاد میان مردم و مسئولان است و وقتی از مردم و مسئولان صحبت می کنیم، همه اقشار را شامل می شود؛ تجار، بازرگانان، هنرمندان و همه بخش های جامعه باید در این شرایط در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

مؤمنی با انتقاد از وجود رانت و امتیازات ویژه در اقتصاد کشور اظهار کرد: متأسفانه در کشور مشکلی داریم و آن این است که عده ای عادت کرده اند از امتیازات خاص استفاده کنند و نمی خواهند این امتیازات را کنار بگذارند. ممکن است به فردی امتیازی داده شده باشد، اما اکنون شرایط کشور شرایط جنگ است و باید این افراد کنار گذاشته شوند تا مردم بتوانند نیازهای خود را تأمین کنند.

وی افزود: قانون باید برای همه اجرا شود و افرادی که از رانت استفاده می کنند، نباید از امتیازات ویژه برخوردار باشند. در این شرایط، وظیفه قوه قضاییه بسیار مهم است و مسئولیت قوه قضاییه در شرایط فعلی چندین برابر دولت و مجلس شده است.

این کارشناس مسائل بین الملل تأکید کرد: قوه قضاییه باید با فساد برخورد کند و اجازه ندهد افرادی که سال ها و دهه ها در منابع کشور سهم خواهی کرده اند، مانع فعالیت تجار واقعی و بخش خصوصی واقعی شوند.

مقابله با فشارهای خارجی لزوماً به معنای اقدام نظامی نیست

مؤمنی در ادامه با اشاره به اینکه مقابله با فشارهای خارجی لزوماً به معنای اقدام نظامی نیست، گفت: تنها اقدام تهاجمی که در شرایط فعلی می توانیم انجام دهیم، این است که نیازهای خود را تأمین کنیم، قدرت خود را متمرکز کنیم، اتحاد ملی را تقویت کنیم و اجازه ندهیم فشارهای خارجی موجب ایجاد شکاف داخلی شود.

وی افزود: این محاصره موقتی است و نمی تواند دوام داشته باشد؛ زیرا کشورهایی که در راستای تحریم ایران قدم برداشته اند نیز در صورت ادامه طولانی مدت این شرایط، متضرر خواهند شد. ممکن است تحریم ها در کوتاه مدت برای آنها قابل تحمل باشد، اما در بلندمدت خود این کشورها نیز آسیب خواهند دید و به همین دلیل حاضر به ادامه چنین وضعیتی نخواهند بود و به تدریج تحریم ها شکسته خواهد شد.

مؤمنی تصریح کرد: در مقطع کوتاهی که برای ما اهمیت دارد، باید نیازهای کشور را تأمین کنیم و اجازه ندهیم دشمن به هدف خود برای ایجاد اغتشاش، اعتراضات داخلی و اعتراضات معیشتی، از جمله در میان کارگران، دست پیدا کند.

وی ادامه داد: راه مقابله با این مسئله، تقویت بخش خصوصی واقعی و بخش واقعی تجارت و اقتصاد است. باید افرادی که طی چندین سال و حتی چند دهه در منابع کشور سهم خواهی کرده و اجازه نداده اند اقتصاد در اختیار تجار واقعی باشد، کنار گذاشته شوند.

این کارشناس مسائل بین الملل تأکید کرد: برخورد با این وضعیت و مقابله با فساد وظیفه قوه قضاییه است و این قوه باید در شرایط فعلی با جدیت و اقتدار این مسئولیت را انجام دهد.

سیاست «چماق و هویج» از سوی آمریکایی ها

مؤمنی درباره مواضع دوگانه رئیس جمهور آمریکا؛ سخن از امکان برخورد شدید با جمهوری اسلامی و از سوی دیگر، صحبت از توافقی که به گفته او می تواند زمینه بازسازی ایران شود، اظهار کرد: ما پیش از این نیز شاهد سیاست «چماق و هویج» از سوی آمریکایی ها بوده ایم؛ به این معنا که آنها از یک سو تهدید می کنند و از سوی دیگر با پیشنهادهایی مانند بازسازی ایران و سرمایه گذاری چندصد میلیارد دلاری تلاش می کنند کشور را به پذیرش خواسته های خود ترغیب کنند.

وی افزود: مسئله این است که خواسته های آمریکایی ها از ایران در مواردی مسائلی است که ساختار کشور ما نمی تواند آنها را بپذیرد. ما یک سری اصول داریم که این اصول در حاکمیت کشور نهادینه شده و نمی توانیم از آنها عدول کنیم.

مؤمنی ادامه داد: مسئولانی که مذاکره می کنند نیز به همین دلیل در حوزه هایی که خط قرمز نظام است، امکان مذاکره ندارند. مذاکره درباره موضوعاتی است که قابل مذاکره باشد و نمی توان درباره موضوعات غیرقابل مذاکره، گفتگو کرد. مشکل کنونی ما با آمریکا نیز همین است؛ آمریکایی ها می خواهند ایران خط قرمزهای خود را کنار بگذارد و درباره همه مسائل مذاکره کند و همین مسئله باعث شده مذاکرات به بن بست برسد.

تنگه هرمز محور مهم بازار انرژی جهان است

این کارشناس مسائل بین الملل در ادامه درباره اهمیت تنگه هرمز در بازار انرژی و آسیب پذیری منافع و زیرساخت های انرژی آمریکا و متحدانش در مسیر این تنگه، اظهار کرد: اقتدار جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز، علی رغم تبلیغاتی که آمریکایی ها انجام می دهند، مشهود است و ایران با اقتدار خود در این منطقه حضور دارد و هر زمان که بخواهد می تواند اعمال قدرت کند.

وی تصریح کرد: گفته می شود مسیرهای جایگزین ایجاد شده یا خطوط لوله ای احداث شده است اما اینها هیچ گاه نمی تواند جای تنگه هرمز را بگیرد. تنگه هرمز یک آبراه مهم است و حتی اگر هزار خط لوله نیز احداث شود، این تنگه نقش محوری و ارزش خود را از دست نخواهد داد.

مؤمنی ادامه داد: ایران اکنون نیز در تنگه هرمز اقتدار دارد و هر زمان که بخواهد می تواند درباره عبور و مرور در این منطقه اعمال قدرت کند. هر کشتی که ایران بخواهد اجازه عبور داشته باشد، می تواند عبور کند و اگر نخواهد، اجازه عبور نمی دهد. این نشان می دهد که ایران در تنگه هرمز قدرت و اقتدار دارد و این اقتدار همچنان وجود خواهد داشت.

وی با اشاره به تلاش آمریکا برای اعمال فشار بر ایران از طریق تحریم ها گفت: آمریکایی ها با تحریم ایران می خواهند کشورمان را وادار کنند از اقتدار خود در تنگه هرمز دست بردارد که این مسئله به مذاکرات نیز مربوط است و باید دید در روند مذاکرات به کجا خواهد رسید.

لزومی به اقدام نظامی برای شکستن محاصره نیست

مؤمنی در پاسخ به این پرسش که آیا محاصره دریایی آمریکا را می توان از طریق اقدامات نظامی شکست یا اینکه باید منافع اقتصادی آمریکا هدف قرار گیرد، اظهار کرد: در جنگ های جدید و جنگ های ترکیبی، جنگ نظامی اولویت نخست نیست. گاهی یک جنگ اقتصادی، یک بمب خبری یا یک اتفاق خاص می تواند تمام معادلات را تغییر دهد.

وی افزود: این گونه نیست که تصور کنیم برای مقابله با تحریم باید با موشک به ناوهای آمریکایی حمله کنیم. مسئله اصلی، استقامت و مقاومت در برابر تحریم ها و توانایی مدیریت کشور در شرایط تحریم است؛ اگر بتوانیم کشور را به گونه ای مدیریت کنیم که تحریم ها بی اثر شوند، تحریم ها عملاً معنای خود را از دست خواهند داد.

این کارشناس مسائل بین الملل تأکید کرد: به همین دلیل نیازی نمی بینیم که حتماً با حمله نظامی محاصره را بشکنیم. اگر با یک سیاست خوب و برنامه ریزی مناسب بتوانیم تحریم ها را دور بزنیم و استقلال و استقامت خود را حفظ کنیم، تحریم ها عملاً شکسته خواهند شد و این در واقع پیروزی کشور و مردم ایران خواهد بود.

انتهای پیام